Kultura

Euskara

Euskara edo Baztanen erraten den bezala “eskuara”. Betidanik izan da baztandarron ama hizkuntza eta espero dugu denbora luzez hala izatea.

Mariano Izeta – Baztango Hiztegia
Mariano Izeta – Baztango Hiztegia

Momentu hauetan euskara, gaztelera eta neurri ttikiago batean frantsesa elkarrekin bizi dira bailaran. Frankismo garaian euskarak atzeraka handia sufritu zuen Baztanen, gogorki pertsegitua izan zen eta euskaldun peto-petoak ziren baztandar aunitzek bere ama hizkuntza alde batera utzi zuten euskara bigarren mailako hizkuntza zela barneratu zietelakoz.

Gaur egun euskararen egoera indartu egin da eta sasoi zoriontsuago batean dagoela erran daiteke. Hezkuntza eta komunikabideek zeregin handia izan dute urte guzi hauetan:

BAZTAN IKASTOLA, XORROXIN IRRATIA, XALOA TELEBISTA eta TTIPI-TTAPA erraterako.

Mariano Izeta – Baztango Hiztegia Aipatzekoa Mariano Izetaren (Elizondo 1915-2001) papera arlo honetan. Baztango euskalkia sakonki ikertuz gain, hau bera hedatzen saiatu zen argitaratutako liburu ezberdinekin. Honen adibide dugu “Baztango hiztegia”.

EUSKARAREN ESTADISTIKAK BAZTANEN

EUSKALDUNA

SASI EUSKALDUNA

ERDALDUNA

Postua Herria % Postua Localidad % Postua Herria %
1 Ziga 97,63 1 Elbete 13,69 1 Elizondo 21,33
2 Amaiur 96,90 2 Elizondo 13,27 2 Lekaroz 8,62
3 Azpilkueta 96,61 3 Oronoz 11,13 3 Irurita 8,20
4 Erratzu 96,00 4 Irurita 9,79 4 Elbete 6,67
5 Berroeta 95,53 5 Gartzain 6,90 5 Oronoz 6,13
6 Arraioz 95,00 6 Lekaroz 5,74 6 Arizkun 2,69
7 Aniz 93,54 7 Almandoz 4,95 7 Azpilkueta 2,41
8 Almandoz 92,34 8 Arizkun 3,89 8 Arraioz 1,92
9 Arizkun 92,21 9 Arraioz 2,69 9 Gartzain 1,73
10 Gartzain 89,17 10 Amaiur 1,90 10 Aniz 1,61
11 Lekaroz 84,48 11 Aniz 1,61 11 Almandoz 1,35
12 Oronoz 81,36 12 Erratzu 1,52 12 Erratzu 1,33
13 Irurita 81,27 13 Ziga 0,94 13 Amaiur 0,00
14 Elbete 76,71 14 Azpilkueta 0,46 14 Ziga 0,00
15 Elizondo 64,01 15 Berroeta 0,00 15 Berroeta 0,00