Baztan harana iberiar penintsularen iparraldean dago, Nafarroako ipar-ekialdean. Bere 376,81 km2-ekin erkidegoko udalerri zabalena da eta gaurko egunean 8.000 bat lagun bizi dira ibar honetan. Baztan, pirineo bajuetako haran tipikoa dela erran daiteke: altuera ertaineko mendiak, paisai berde eta hezea, haritzak eta bagoak dira nagusi.

 

Gure Baztan maitea, Zigeko miradoretik ikusi te, hain segur eskeintzen duen irudi tipikoena

 

Baztanek hamabortz herri ditu (Amaiur izan zen sartu zen hondarra, 1969. urtean) lau kuartel ezberdinetan antolatuak. Auzo aunitz daude ere, herri gehienek bakarren bat baitute. Gainera, baserri eta borda ugari aurkituko ditugu nonnahi hedaturik.

Laburbiduz, Baztan harana Bortziriak eta Kinto-errealaren artean dagoen zokogune bat da. Iparratik hegora, 15 km-ko luzera du, eta bere zabalera km 1 eta 3 km tartekoa da (2 luzapen daude; Erratzu / Izpegikoa eta Elizondo / Beartzun / Berdarizekoa).

 

Elizondoko Txokotoko presa, bertze argazki klasikoa baztanen

 

Azkeneko urte hauetan deforestazioa egon baldin bada ere, Baztango ingurua berdea da, hezea, eta bere mendi eta zelaiak zuhaitzez josiak daude. Honen adibide argia Bertizko Natur Parkea da, Bertizaranan barne dagoena. Irati oihana eta gero, Baztan harana da Nafarroako gune berdeenetariko bat.

Baztanek gainera arras industria guti du hortaz, honi, orai arte errandako guzia gehitzen badugu, ez da harritzekoa nekazal turismoak izan duen goitiera haundia. Igoera nabarmen hau azkeneko urteetan izan da batez ere, eta dudarik gabe, diru-sartze haundia izan da bailararendako.

 

Gartzain

 

 

Baztandarrok gure folklore eta ohiturak gogoz mantendu ditugu mende eta mendeetan zehar, baina bada, dudarik gabe bereziki maite dugun altxor bat: gure euskara edo eskuara, hemen erraten den moduan. Adituek diotenez, euskalki arras aberatsa da, ongi mantendua eta gaurko egunean baztandar gehiengoen ama hizkuntza.

Baztandarren Biltzarrak urtero mileka jendiak biltzen ditu Elizondon

 

Atentzioa deitzen duen bertze gauza bat Baztango etxe gehienek beren aitzinekaldean duten armarria da. Jatorria, 1212. urtean dago, kristauek Nabas de Tolosako gatazka irabazi zutenean. Ajedrezko tabla bat irudikatzen da, erramuko bi adarrez inguratua.

Aipetu baitere, gustoa ematen duela, gaur egun, denboretan bezala gure izorratue  izan den izkuntze maitea karriketan haurrei aditzeak. Eta, ahal bada, mantendu dezagun dagoen bezala, gure solas xahar eta gauzak errateko modurekin, ori baita gure aranean dugun (bizi hunten akaso) gauz ederrenetakato bat.

 

Mariano Izeta euskaltzaleak Legate ehun aldiz igen zuelaik Mutildantza bat dantzatu zuen bere lagunekin...

 

Akitzeko, webgune hau eskuaratue ez dagoela penakin onartu behar, momentuz bederen. Saiatiko naiz edozein gisez gero ta geiago agertzea gure izkuntze xaharra.

 

Hasmentara itzuli